زنگ آخر جهان

شاعران پیش از آن که به دنیا بیایند

soofia — Sat, 17 Oct 2009 18:17:29 GMT

کتم برای فرزندانی که دست کلمات را بگیرند و به هوا خوری ببرند

بشقابم ، به یاد گرسنگان آفریقا

در این 90متری بی اتفاق صدایی نیست

جز کفشهای همسایه که سطل زباله را به خیابان می رساند.

دیگر خیالم راحت است

لمیده بر کاناپه . روزنه ها را می پوشانم

با استنشاق کلمات ، آرام چشم می بندم

در این 90 متری بی روزن

چه شبها که خندیدیم چه شبها که نخدیدیم

فردا تیتر اخبار :

" شاعران پیش از آنکه به دنیا بیایند ، به دنیا می آیند ؟"

در این 90 متری بی اتفاق

همه ی ما به مرگ معتادیم و ترک کردنش کار سختی است .

بخوان باران ....... تا باران بخواند

soofia — Fri, 21 Aug 2009 09:10:52 GMT

از امتداد بارانهای متمادی ....

دستهایمان چتر نشد

چه توفانها که از انداممان بالا کشید چه توفانها

ما همیشه در زنانمان خوابیدیم و فرزندانمان از عصا شدن چقدر فاصله گرفتند .

ما همیشه تکیه کردیم بی آنکه زیر پایمان سفت باشد .

این دریای به راه افتاده آبستن است

از این خیابانها جز راهی کشیده تا دور انتظاری نیست

از این درختان جز تحمل برگها بر گرده انتظاری نیست

از این مردم

از این مردم ....

آخ از این مردم .

من به امتداد انگشت اشاره ی کودکم می اندیشم

به ساحلی دور تر از این دریای گیج

نعشی که به دوش می کشیم انسان است بیهوده به گور نسپاریمش

مرگ گاهی اتفاقی روی پایمان می نشیند

گاهی در خوردن بستنی لیسمان می زند

و گاهی بی آنکه بخواهیم

با ما عکسی فوری می گیرد .

ما آدمها

soofia — Fri, 03 Jul 2009 15:43:18 GMT

برای اینکه ۴ ماه نباشی لابد باید توجیهی داشت . دلیلی روشنتر از شعر . پر رنگ تر از کلمات .شاید تب

تند انتخاب کردنها و انتخاب نکردنها و چشم به دور داشتنهایی که بیهوده شد . شاید اگر که شاعر در بازی رنگارنگ سیاست مات نمی شد . برای این ۴ ماه نبوده ،می شد خود را سرزنش نکرد . باور کنید نبودن کنار شما سخت ترین درد است .

ما آدمها

ما آدمها از ترس تنهایی راه می رویم

قدم می زنیم و سوت زنان خیابان را در چشمهایمان هضم می کنیم

گاهی قاطی هم روزنامه می خوانیم و حتا اگر لازم شد

شعار می دهیم و راه پیمایی می کنیم تا وزنمان کنترل بشود .

بعضی وقتها نگاهمان خالی می شود

و تازه می فهمیم که قرار است بمیریم .

حتا از پشت عینک ترس از صورتمان بالا می کشد

و در پشت پلکمان جان می گیرد

ما آدمها وقتی با هم هستیم تازه تنهایی در ته ذهنمان جا خوش می کند

و آن وقت قدم می زنیم و تند و تند با هم بودن را تکرار می کنیم .

soofia — Fri, 13 Feb 2009 21:47:56 GMT

فردا باشم

می خواهم فرداباشم

تا از زنم تغذیه کنم

می خواهم فرداهای فردا هم باشم

تا خیس بخورم از کودکم

می خواهم فرداهای فرداتر هم باشم

تا جای من در صف نان خالی نباشد

شما تاکنون خالی مرا شنیده اید

می خواهم فرداهای

فرداهای

فرداها....

زندگی کار سختی نیست

soofia — Sat, 27 Sep 2008 21:35:18 GMT

زندگی کار سختی نیست

کلمات را از راست به چپ بغلتانی و

بعد عینکت را روزی سه وعده ها کنی

از دودمانت به دود سیگاری بسنده کنی .

میان این همه آدم خالی بروی و خالی برگردی .

و سعی کنی شبیه تر بشوی به چشمهایشان با همین ارتفاع مشخص .

شب ها برای خوابیدن تبصره بگیری از قرص .

آن وقت میبینی

سامان بختیاری شدن کار سختی نیست .

جنگ جنگ جنگ جنگ ....

soofia — Wed, 16 Jul 2008 19:29:06 GMT

جنــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــگ

خیابان راست

آدمها راست تر

فقط نمی دانم چرا این خون دارد از سرم می رود.

و رگانم عق می زنند تا من تهی بشوم از تو از هر چه پیش از این بوده .

این سنگفرش حامله نه عابری سقط می کند و نه آفتابی از تنش در می آورد.

همیشه همین بوده این خیابان

همان راه مشجر از تیرهای برق .

کاری از تو بر نمی آید جز اینکه در نقش پا باشی

پس ستون باشی تا نیافتی

کاش تورا می کشتم پیش از آنکه زخمی در سرت زایمان کند.

پیش از آنکه چهره ی محدبت لبخندی بشود جاری .

چقدر مسخره است !

تو از این جنگ چند ساله با هر دو پای سالم با هر دو دست سالم با مغزی سالم گذشتی .

کاش تو را پیش از اینها می کشتم .

تو ضد چه بمبهایی که نبودی

ضد چه آتشهایی که از چشمهای این خیابان می وزید.

ضد چه فحشایی که از ته ته یک دانه گندم برای نان شدن می تراوید.

کاش پیش از این می کشتمت که امروز

دردی در دلم لانه نگیرد که چرا؟

از سر ترس

soofia — Fri, 06 Jun 2008 09:53:04 GMT

اشتب--------- اه ی

با خودم اشتباه شده ام

یعنی چیزی که پیش از این چشمم بود

حالا داشت کم کم راهی می شد بدتر از رود.

یا دستی که همیشه گریه می کرد تا بتواند کلمات را بلرزاند

امروز خالی کسی را بغل می کند که من هستم .

شلوارم

شلوارم را که می پوشم ، پا نیستم

دیگر حتا دلی گرم برای نامهایی ساده در من نیست

و هر چه بلند تر جیغ می کشم

خفه تر از سیاه چاله های کهکشانی گم می شوم

می ترسم

شبها که تخت بر درازی من پا می کشد

آنچه پیش از این تو می خواندم با تو اشتباه بشود.

بهار ا نه

soofia — Wed, 16 Apr 2008 18:56:34 GMT

سلام می دانم که نبودم اما آمده ام که بمانم پس مرا بخوانید . تنهایی می ترسم . حتا از

خودم . (قربانتان سامان )

بهار ا نه

از می پوشم

از می خزم از خاک

از دشتی که دیوانه شد

از پرندگانی که بال می زنند در من در من بال میزنند

تا جنسیت درخت .

کوچه ای که در من می وزد هر ساله عاشقیتان را می بیند

با من ابر حامله ایست

و دست به هر رودی که می کشم طغیانی می شود زیبا

من

عمو نوروز کوچکی هستم غریب .

نقدی بر زنگ آخرجهان

soofia — Sat, 13 Oct 2007 10:07:26 GMT

سلام به تمام دوستانی که در شعرشان نفس می کشم .نمی خواهم چندان بنویسم . فقط :

زنگ آخرجهان مجموعه ای بود از من که در ۸۳منتشر شد .در گرماگرمی که هنوز شعر ۸۰مسیرش را

نیافته بود و می رفت که شاعران تازه با بیرون رفتن از زیر سایه هفتادیها دهه ی جدیدی را در شعر رقم

بزنند که خوشبختانه الان به آنجا رسیده اند . و اما :

زنگ آخر جهان برای من زده شد . و آن را به خاطراتم سپرده ام . می خواهم بگویم در این سه سال

دوستان فراوانی با نقدشان مرا راهنمایی کردند . که همه شان را می ستایم .اما به رسم حرمت نگاه

داشتن .نقدی را که باران سپید عزیز بر این مجموعه داشت را در این پست می آورم .

به امید موفقیت شاعران نسل تازه ی ۸۰ که تلاش شد تا این جوانه ها سر بر نیاورند که خوشبختانه

اکنون در قامت درختی تناورند.

به بهانه ی دیدار با مجموعه شعر سامان بختیاری

خطر بیخ گوش زنگ آخر است!!! .............. باران سپید

« زنگ آخر جهان » ، مجموعه شعریست از سامان بختیاری که در اسفند 83 توسط انتشارات داستان سرا در 80 صفحه با 41 شعر به چاپ رسیده است.

طرح روی جلد که کاری از سیاوش برادران است ساعت شماطه داری را نشان می دهد که در ساعت دو و ده دقیقه در حال جیغ کشیدن است! که فکر می کنم نوشتن درباره طرح جلد را بگذاریم برای وقتی دیگر شاید حالا هم برای نوشتن در باره ی زنگ آخر دیر شده باشد .

اصولا در باره ی نوع حروف چینی و یا طرح جلد و دقت چاپ هم در اینجا حرفی نمی زنیم.

*** با ارفاق آثاری متعلق به اول 70

اگر به طور کلی به این اثر بپردازیم ، می توانیم تا حدودی مختصات زبانی ، ادبی و حتی فکری شعر دهه 60 تا اوایل 70 را در آن بیابیم:

لغات و ترکیبات فارسی امروز، تنوع موضوعات در کل اثر، اشاره به مسائل خصوصی زندگی، توجه به مسائل اجتماعی ، در نظر داشتن مخاطب معمولی،استفاده خودآگاه از سمبل ها و نشانه ها و تلاش در بیان نمایی از حقیقت ...!

آنچه که در اکثر شعرهای این اثر کاملا ملموس است، روائی بودن آن و استواری و پیوستگی سطور در محور عمودیست به طوری که سطرها صرفا جهت انسجام روایت توالی منظمی دارد و این توالی سبب شده نتوانیم یک سطر را از کل متن منفک بدانیم. به قولی حذف هریک از سطرها در مسیر روایت و فهم مخاطب !! ایجاد اختلال خواهد کرد .

در واقع در یک ارتباط فرامتنی می بینیم که متن تحت تاثیر داستان قرار گرفته ( به سوی داستان وارگی پیش می رود ) به نحوی که عنصر روایت در آن اهمیت زیادی یافته و برجستگی خاصی دارد .اگرچه برای حفظ شاعرانگی متوسل به تصاویری انتزاعی شده و به زیبایی از پس آن برآمد اما نمی توان تصاویر از این دست را در فضای شعر امروز قرار داد چرا که نگاه امروزی به تصویر خود تحول یافته و نگاه شاعر امروز به موضوع تصویر خود می تواند محل مناقشه ی بسیار باشد. لیکن در فضای اشعار دهه های گذشته می توان از این رو یه کارهایی را مشاهده نمود .

( شعر بانو – ص 18 )

از پس پنجره خیره در انتهای شهر

آه می کشد

آینه را

بانو را می گویم

نشسته در روز – این آفتاب همیشه –

به فکر منجوق دوزی پیراهن شب است . . .

*** رفتار مستقیم

گاهی سطرها آنقدر در برخورد مستقیم قرار می گیرند شعار زده می شوند که به نظر می رسد مولف می خواهد یک دریافت قطعی را به مخاطب تحمیل کند.

(شعر بانو – ص 19)

زندگی را قسمت می کند

دشت را

کوه را

شهر را

نه شهر را نه

دشت را با قاب پنجره

به دیوار زده است . . .

در برخی از قسمت ها با زیاده گوئی و کش دادن یک فضا رو به رو می شویم که حس جدیدی را برای مخاطب به همراه ندارد. جز این که این دراز نویسی های بی مورد ما را از ادامه ی متن به گمان تکرار مکررات باز می دارد.

(آقای شعر- ص 7)

تخم شب می شکنم

تا زرده خورشید سرخ کنم

با فنجانی قهوه یا شاید چای

پیش از چکاندن حنجره خروس

یا تحریر خوانی هر پرنده دیگر

هر صبح شعری دم می کنم ...

در بیشتر این اثر با وضوح و آشکار بودن سطور مواجه ایم. در واقع مفهوم کاملا ذهنی بوده ، در سطح قرار دارد و کمتر با لایه مندی متن برخورد می کنیم و این ویژگی متن را از تاویل پذیر بودن دور می کند و اینجاست که فکرمی کنم مولف ، مخاطب معمولی را در نظر دارد.

(شاید عشق- ص 13)

دست زنی را بگیرم و به تختش بدوزم

شاید اگر دوستش داشتم

در امتداد تخت به قرص های خواب

عاشق نمی شد.

به کارگیری ضرب المثل ها و نیز گریز به اشعار کلاسیک و حتی به کارگیری تصنیف های بنان و شجریان نشان دهنده بروز بن مایه های فرهنگی و تلمیحات قدیم و جدید در این اثر است. شاید این تکنیک در روند یکسان اثر تحول ایجاد کند ولی متاسفانه مولف نتوانسته به یک ابتکار برسد تا مخاطب در برخورد با آن دچار هیجان ناشی از یک نوآوری گردد و طبیعی است این فرایند مخاطب جدی را تامین نمی کند .

( داستان نگفته ی ما – ص 23 )

تا کوزه در آب کف بزند و

کسی در آن طرف رود

گلی به آب بسپارد

*** آنچه می نویسیم برای نوشتن کافیست !

توقع داریم مولف از زیاده گوئی ها اجتناب کرده به ایجاز برسد. حتی ترجیح می دهیم که کمتر دچار کلی گوئی شده به اجزا بپردازد. اما متاسفانه کلی نگری و زیاده گوئی در برخی از سطور آزار دهنده است.

امید وارم مجبور نباشم توضیح داده و تاکید کنم که ایجاز الزاما برای کارهای بلند اطلاق نمی شود و نفس درازگویی بی مورد که باعث گشتن به دور خود می شود مورد نظر است .

( داستان نگفته ی ما – ص 22 )

من

که به کوه بودن خود عادت دارم

تا راست بمانم و

به کوه نرسم

(قصه – ص 25)

من اما خورشید را روشن نکرده ام

که فوتش کنم . . .

در برخی از شعرها به حس رومانتیک ملموسی می رسیم که می شود اقرار کرد شاعر در ابراز و به تصویر کشیدن آن توانائی کافی را دارد اما به جسارت لازم نرسیده است.

( ابراهیم تر از آتش – ص 71)

می خواستم ابراهیم تر از آتش

بسوزم

در عمق چشمهات...

(زندگی – ص 17 )

من تمامی خودم را به تو می دهم

ای عشق

بی هیچ مزاحم تازه ای.

*** می دانستم که شاعراست این !

در جاهای محدودی از اشعار این کتاب به سطوری بر می خوریم که جملات به سمت محاوره شدن متمایل می شوند و می بینیم در همین جاهاست که شعر جذابیت و دلچسبی خاصی را با خود به همراه می آورد. در واقع در سطرهائی که شاعر از فخامت ( براق شده بود به چشم های سیاهی... یا کرم ها خنیاگران زندگی اند ( وصیت نامه – ص 41 )) می کاهد و به صمیمیت می رسد، شعر مطلوبتری را خلق می کند..

( این روزها- ص 11 )

کسی نیست که دست حافظ مادر مرده را بگیرد و

به آن طرف پل ببرد

آقا شراب تلخ می خواهد

شاخه نباتش گم شده است...

سامان بختیاری در خیلی از اشعار این اثر نشان داده که می تواند قدم های بلند تری را برای شعر بردارد. اما علی رغم میل باطنی ام می خواهم بگویم نوع نوشتن ما هم متاسفانه جهان سومی است با اینکه شعار پست مدرنیستی ما را دارد خفه می کند .

• سرودی برای مرگ – ص 5

• مرداد 55 – ص 14

• همین جوری – ص 52

برای این دوست گرامی موفقیت های بیشتری را آرزو دارم.

باران سپید – بهار 86 - ایران – گیلان

کلمات من پارس می کنند

soofia — Wed, 22 Aug 2007 21:03:09 GMT

پــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــدر

دستم را به دریا می ریزم تا چه اندازه ماهی در این خطوط بیهوده بلغزد

هر چه می گردم نیستی در کوسه حتا در مرجانهایی که کف خوابند حتا .

به تازگی ستاره ای از شلوارم بالا می کشد و در کور سوی کمرم فکر زایش دردی دیرین جان می گیرد .

پاهایم را چال می کنم تا شاید ازتو چیزی در من ریشه بدواند

و دستانم میوه بدهد و بعد بگویم می بینی من از تو سرشارم

در این سینه ستاره که هیچ

مویرگی پیدا نمی شود تا پا در قلبی سفت کرده باشد

این خطوط متورم با جریان گردش کلمه اکسیژنی از تو به نیمکره ی مغزم نمی رساند

کلمات من پارس می کنند و هر پاچه ای که می بینند سیخ می شوند

هر چه خودم را می مالم به این زندگی رنگی از تو نمی گیرد

رنگی از من نمی گیری